21. jun. 2005

"Why weren't we told?"

Kveldsnytt i kveld. Første sak: Bensinprisane over 11 kroner for første gong på tre år. Stakarane i Svolvær måtte ut med 11,34 literen. Så det vanlege spørsmålet til Ola Dunk: "Hva synes du om disse prisene?" Svar(eldre mann): "Vanvittig!". Svar(yngre mann): "Sinnsykt!". Lokal Esso-sjef: "Vi må ta hensyn til oljeprisene, men vil selvsagt senke bensinprisene om oljeprisen skulle gå ned". Oljeanalytikar, Enskilda: "Bilistene må nok regne med høye bensinpriser i tiden fremover.."

Det blir nok fleire av desse repitisjonsøvingane framover. Å få folk til å forstå at det vil bli mindre tilgjengeleg energi for folket i åra som kjem, blir ei formidabel utdanningsoppgåve. Kven vil ta den på seg?? Oddvar Stenstrøm? Kristin Clemet?Per Olaf Lundteigen? Ute i verda skjer det så ymse. CERA (amerikansk konsulentfirma) prøver å roe oss ned. Matt Simmons seier at "rimeleg pris" på olje er nærare 500 enn 50 dollar fatet. Såleis burde analytikarar som meiner at "fair price" no burde vere 30 $ bli "admitted to a mental institution"...

Så over til Kveldsnytt, sak 2: Uro i farvatna kring Taiwan. Kina, Taiwan og Japan. Fisk og "enorme oljerikdommar" står på spel. Eg veit ikkje kor mange av sjåarane som kobla sak 1 og 2. Men der finst nok ein samanheng. Då var det godt at Statoil i sak 3 kom til semje med teknikarane sine. Elles hadde vel oljeprisen raskt overstige "det magiske 60-dollarsmerket". Og dei allereie plaga bilistane ville måtte legge nokre ekstra øre til byrden....

8. jun. 2005

"Deus ex Machina"

Dei gamle greske dramatikarane hadde ei løysing dersom dei hadde skrive seg inn i eit hjørne, og heile plottet gjekk i stå. Då kom gud ned frå himmelen, gjerne i ei utspekulert teknisk innretning med taljer og tau... "Deus ex machina", -"gud frå maskina", vart det kalla på latin ("apo mechanes theos" på gresk).

Når ein prøver å formidle bodskapen om ei nærkoma energikrise, vert ein ofte skulda for å vere dommedagsprofet. Slike byggjer etter det eg veit sine profetiar på metafysikk, og har som kjent hittil ikkje fått tilslag... Eg prøver etter fattig evne å underbyggje mine standpunkt med vitskaplege data, for som Colin Campbell seier: Desse ligg no rett framfor oss, synlege for dei som vil sjå. Diskusjonen vert så avslutta med at "dei finn sikkert på noko."

Kven desse "dei" er, er noko uklårt. Truleg er det teknologane. Noko meir konkret om kva denne løysinga skulle vere, blir ikkje sagt. Slik sett er det vel min vyrde motpart som bevegar seg inn i metafysikken si sfære, i trua på at teknologien kan gjere under. No har vi mele oss inn i eit hjørne. Kunne det berre kome ein "Deus ex Machina" og ordne opp...

I min førre blogg, viste eg til ein kronikk i "Aftenposten". Det kom nokså snart eit tilsvar. Professoren peikar på ei rad "løysingar" for problema vi står overfor når det gjeld oljeskort. Men der er eit problem: nettoenergi (eller EROI: Energy returned on energy invested). Du taper energi ved å lage olje frå gass eller kol. Oljeskifer har ikkje vore gjennom det "temperaturvindauget" som skal til for at organisk materiale skal bli olje.

Så vart det altså ikkje noko guddommeleg openberring denne gongen heller.

2. jun. 2005

Peak Oil i pressa!

"Peak Oil" går no frå å vere den største soga som ikkje er fortalt, til å nå "mainstream media". I dag har journalist Oddvar Lind ein kronikk i Aftenposten som tek opp problemet med dei minkande oljeressursane. Som han skriv er det på høg tid at dette no kjem på dagsordenen. Om eg skulle vere kritisk (det skulle eg vel kanskje ikkje, når han er så gild at han tek opp denne saka...), så måtte det vere at ein frå artikkelen kan få inntrykk av at alternative energikjelder skal "berge oss". Han skriv: "I dag vokser produksjonen av solstrøm, solvarme, vindkraft, bioenergi og nye transportløsninger med 20- 35 prosent i året. Investeringene beløper seg til flere titalls milliarder kroner årlig. Dette er bare en forsmak på veksten fremover." Sikkert rett, vel og bra. Men denne veksten skjer frå eit magert utgangspunkt. Sol og vind utgjer mindre enn 0,3% av omsett energi i verda. Det er ingen energikjelder som kan erstatte det vi i vesten driv på olje og gass i dag. Derfor blir det desverre som han siterer amerikanarane på i innleiinga: Kiss your lifestyle goodbye.....